છેલ્લો શો
છેલ્લો શો: સિનેમાના જાદુ અને બાળપણના સપનાની એક યાદગાર સફર
‘છેલ્લો શો’ એ ૨૦૨૧માં આવેલી ગુજરાતી ભાષાની એક અદભુત ડ્રામા ફિલ્મ છે, જેનું નિર્દેશન પાન નલિન દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. આ ફિલ્મ ભાવિન રબારી, ભાવેશ શ્રીમાળી, રિચા મીણા, દીપેન રાવલ અને પરેશ મહેતા જેવા કલાકારોના અભિનયથી શોભાયમાન છે. ૧૦ જૂન, ૨૦૨૧ના રોજ ૨૦મા ટ્રાઈબેકા ફિલ્મ ફેસ્ટિવલમાં તેનું પ્રીમિયર થયું હતું અને ભારતમાં તે ૧૪ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૨ના રોજ સિનેમાઘરોમાં રિલીઝ થઈ હતી.
આ ફિલ્મ ભારતીય સિનેમા જગત માટે એક ગૌરવશાળી ક્ષણ બની રહી, કારણ કે તેને ૯૫મા એકેડેમી એવોર્ડ્સ (ઓસ્કાર) માટે ‘શ્રેષ્ઠ આંતરરાષ્ટ્રીય ફીચર ફિલ્મ’ શ્રેણીમાં ભારતની સત્તાવાર એન્ટ્રી તરીકે પસંદ કરવામાં આવી હતી અને તે અંતિમ યાદી (શોર્ટલિસ્ટ) માં પણ સ્થાન પામી હતી.
વાર્તા:
‘છેલ્લો શો’ની વાર્તા એક નાના ગામના નવ વર્ષના બાળક સમયની આસપાસ ફરે છે, જે સિનેમાના જાદુથી મોહિત થઈ જાય છે. સમયના પિતા ઇચ્છે છે કે તે સારા ભણતરમાં ધ્યાન આપે, પરંતુ સમયનું મન તો સિનેમાના પડદા પર ચાલતી ફિલ્મોમાં જ રચ્યુંપચ્યું રહે છે. તે ફિલ્મો જોવા માટે શાળા છોડીને સિનેમાઘર પહોંચી જાય છે અને ત્યાંના પ્રોજેક્શનિસ્ટ ફઝલ સાથે મિત્રતા બાંધે છે. ફઝલ તેને ફિલ્મોના રીલ્સ અને પ્રોજેક્ટર વિશે શીખવે છે.
સમય પોતાના મિત્રો સાથે મળીને પોતાની રીતે ફિલ્મો બનાવવાનો પ્રયત્ન કરે છે. આ ફિલ્મ એક બાળકની નિષ્કપટતા, સપના અને સિનેમા પ્રત્યેના તેના અદમ્ય પ્રેમને દર્શાવે છે. આ વાર્તા એક એવા સમયની ઝલક પણ આપે છે જ્યારે સિંગલ-સ્ક્રીન સિનેમાઘરો અને ૩૫ એમએમ સેલ્યુલોઇડ ફિલ્મોનો યુગ સમાપ્ત થઈ રહ્યો હતો.
કલાકારો અને ક્રૂ:
- નિર્દેશક: પાન નલિન
- લેખક: પાન નલિન
- નિર્માતા: પાન નલિન, ધીર મોમાયા, સિદ્ધાર્થ રોય કપૂર, માર્ક ડ્યુઆલે
- મુખ્ય કલાકારો: ભાવિન રબારી (સમય તરીકે), ભાવેશ શ્રીમાળી (ફઝલ, પ્રોજેક્શનિસ્ટ), રિચા મીણા (બા, સમયની માતા), દીપેન રાવલ (બાપુજી, સમયના પિતા), પરેશ મહેતા (સિનેમા મેનેજર).
- સિનેમેટોગ્રાફી: સ્વપ્નિલ એસ. સોનાવણે
- સંપાદન: શ્રેયસ બેલ્ટાંગડી, પવન ભટ
- સંગીત: સિરિલ મોરિન
- પ્રોડક્શન કંપનીઓ: Chhello Show LLP, Monsoon Films, Jugaad Motion Pictures
- વિતરક: Roy Kapur Films, PVR Pictures
- રનિંગ ટાઈમ: ૧૧૦ મિનિટ
- દેશ: ભારત
- ભાષા: ગુજરાતી
છેલ્લો શો ફિલ્મનું ટ્રેલર
નિર્માણ:
આ ફિલ્મ અંશતઃ પાન નલિનના પોતાના જીવન પર આધારિત છે, કારણ કે તેમનો જન્મ અને ઉછેર સૌરાષ્ટ્રના અડતલા ગામમાં થયો હતો. ફિલ્મના મુખ્ય કલાકારોમાં મોટાભાગે બાળકો છે, જેઓ સ્થાનિક સમુદાયોમાંથી પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા. ફિલ્મનું શૂટિંગ માર્ચ ૨૦૨૦માં, ભારતમાં કોવિડ-૧૯ લોકડાઉન પહેલાં, સૌરાષ્ટ્રના ગામડાઓ અને રેલવે સ્ટેશનો પર કરવામાં આવ્યું હતું. પોસ્ટ-પ્રોડક્શનનું કામ મહામારી દરમિયાન પૂર્ણ થયું હતું. ફિલ્મના નિર્માણમાં ધીર મોમાયાની જુગાડ મોશન પિક્ચર્સ, નલિનની મોન્સૂન ફિલ્મ્, માર્ક ડ્યુઆલેની સ્ટ્રેન્જર૮૮, વર્જિનિયા લકોમ્બેની વર્જિનિયા ફિલ્મ્સ અને એરિક ડ્યુપોન્ટની ઇનકોગ્નીટો ફિલ્મ્સનો સહયોગ રહ્યો હતો.
પ્રકાશન:
ટ્રાઈબેકા ફેસ્ટિવલમાં પ્રીમિયર પહેલાં જ, આ ફિલ્મના વિતરણ અધિકારો જર્મની, સ્પેન, જાપાન, ઇઝરાયેલ અને પોર્ટુગલ જેવી અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ દ્વારા ખરીદવામાં આવ્યા હતા. ટ્રાઈબેકા ફેસ્ટિવલના ‘સ્પોટલાઇટ’ વિભાગમાં પસંદ થનારી આ પ્રથમ ગુજરાતી ફિલ્મ હતી. ભારતમાં, સિદ્ધાર્થ રોય કપૂરની રોય કપૂર ફિલ્મ્સ અને પીવીઆર પિક્ચર્સના સહયોગથી ૧૪ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૨ના રોજ ગુજરાત સહિત સમગ્ર ભારતમાં સિનેમાઘરોમાં રિલીઝ થઈ.
પ્રતિસાદ અને પુરસ્કારો:
ફિલ્મને વિવેચકો અને પ્રેક્ષકો બંને તરફથી જબરદસ્ત સકારાત્મક પ્રતિસાદ મળ્યો છે. રોટન ટોમેટોઝ પર ૧૬ સમીક્ષાઓમાંથી ૯૪% સકારાત્મક સમીક્ષાઓ છે. ભારતીય સમીક્ષકોએ ફિલ્મને સિનેમા પ્રત્યે એક શ્રદ્ધાંજલિ, ભાવનાત્મક ઊંડાણ અને ઉત્તમ અભિનય માટે વખાણી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ફિલ્મને “દ્રષ્ટિગત રીતે નશીલું” અને “ફિલ્મોના જાદુ પર એક દિવ્ય દ્રષ્ટિકોણ” તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે.
ફિલ્મને અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો અને સન્માન મળ્યા છે, જેમાં શામેલ છે:
- ૨૦મા ટ્રાઈબેકા ફેસ્ટિવલમાં ઓડિયન્સ એવોર્ડ માટે નોમિનેશન.
- ૪૪મા મિલ વેલી ફિલ્મ ફેસ્ટિવલમાં વર્લ્ડ સિનેમા વિભાગમાં ઓડિયન્સ એવોર્ડ.
- ૬૬મા વાલાડોલિડ ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલમાં શ્રેષ્ઠ ફિલ્મ માટે ગોલ્ડન સ્પાઇક એવોર્ડ.
- ઓગસ્ટ ૨૦૨૩માં જાહેર થયેલા ૬૯મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોમાં બે પુરસ્કાર જીત્યા: “બેસ્ટ ફીચર ફિલ્મ ઇન ગુજરાતી” અને ભાવિન રબારી માટે “બેસ્ટ ચાઇલ્ડ આર્ટિસ્ટ”.
‘છેલ્લો શો’ માત્ર એક ફિલ્મ નથી, પરંતુ સિનેમાના સુવર્ણ યુગની એક યાદગાર સફર છે, જે દર્શકોને બાળપણના સપના અને સિનેમાના અનંત જાદુનો અનુભવ કરાવે છે.
