સુપ્રિયા પાઠક: એક બહુમુખી અભિનેત્રીની કલા યાત્રા
સુપ્રિયા પાઠક કપૂર, જે 7 જાન્યુઆરી, 1961 ના રોજ જન્મેલા છે, એક ભારતીય અભિનેત્રી છે જે ગુજરાતી અને હિન્દી ફિલ્મો અને ટેલિવિઝન બંનેમાં પોતાની અદભુત પ્રતિભા માટે જાણીતા છે. ‘ખિચડી’ ફ્રેન્ચાઈઝીમાં હંસા પારેખ ના તેમના યાદગાર પાત્ર માટે તેમને વ્યાપક ઓળખ અને પ્રશંસા મળી છે. આ ઉપરાંત, તેમણે ત્રણ ફિલ્મફેર પુરસ્કારો અને એક ફિલ્મફેર OTT પુરસ્કાર સહિત અનેક સન્માનો પ્રાપ્ત કર્યા છે. 1980 ના દાયકાની હિટ ટીવી સિરિયલ ‘ઈધર ઉધર’માં પણ તેમની ભૂમિકા ઘણી લોકપ્રિય થઈ હતી.
પારિવારિક જીવન અને શરૂઆત
સુપ્રિયા પાઠક દિગ્ગજ અભિનેત્રી દીના પાઠક અને પંજાબી પિતા બલદેવ પાઠકની નાની પુત્રી છે. તેમની મોટી બહેન પણ જાણીતી અભિનેત્રી રત્ના પાઠક શાહ છે, જે અભિનેતા નસીરુદ્દીન શાહ સાથે પરણ્યા છે. 1988 માં, સુપ્રિયાએ અભિનેતા પંકજ કપૂર સાથે લગ્ન કર્યા અને તેમને એક પુત્રી (સનાહ) અને એક પુત્ર (રુહાન) છે. પ્રખ્યાત અભિનેતા શાહિદ કપૂર તેમના સાવકા પુત્ર છે. મુંબઈના દાદરમાં ઉછરેલા સુપ્રિયાએ નાલંદા ડાન્સ રિસર્ચ સેન્ટરમાંથી ભરતનાટ્યમમાં સ્નાતકની ડિગ્રી મેળવી છે.
કારકિર્દીની સફર
સુપ્રિયાની અભિનય યાત્રા તેમના માતાના દિગ્દર્શન હેઠળ ‘મૈના ગુર્જરી’ નાટકથી શરૂ થઈ. શ્યામ બેનેગલની ફિલ્મ ‘કલયુગ’ (1981) માં સુભદ્રાના પાત્રથી તેમને મોટો બ્રેક મળ્યો, જેના માટે તેમને શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેત્રીનો ફિલ્મફેર પુરસ્કાર મળ્યો. ત્યારબાદ તેમણે ‘વિજેતા’, ‘બજાર’, ‘માસૂમ’ અને ‘મસાલા મિર્ચ’ જેવી અનેક સફળ ફિલ્મોમાં કામ કર્યું. 1988 માં આવેલી ફ્રેન્ચ ફિલ્મ ‘ધ બંગાળી નાઈટ’માં પણ તેમની ભૂમિકા પ્રશંસા પામી હતી.
તેમની ટેલિવિઝન કારકિર્દી પણ ખૂબ જ સફળ રહી. 2005 માં, 11 વર્ષના વિરામ પછી, તેમણે ‘સરકાર’ ફિલ્મથી મોટા પડદા પર પુનરાગમન કર્યું. ‘વેક અપ સિડ’ (2009) માં એક માતાની ભૂમિકા અને ‘ગોલિયોં કી રાસલીલા રામ-લીલા’ (2013) માં ધંકોર બા ના નકારાત્મક પાત્રએ તેમની કારકિર્દીમાં નવો વળાંક આપ્યો. આ ભૂમિકા માટે પણ તેમને ફિલ્મફેર એવોર્ડ મળ્યો.
ગુજરાતી સિનેમામાં યોગદાન
સુપ્રિયા પાઠકે માત્ર હિન્દી ફિલ્મોમાં જ નહીં, પણ ગુજરાતી સિનેમામાં પણ મહત્વનું યોગદાન આપ્યું છે. તેમની પ્રથમ ગુજરાતી ફિલ્મ ‘કેરી ઓન કેસર‘ (2017) હતી, જેમાં તેમણે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ઉપરાંત, તેમણે ‘બેસ્ટ ઓફ લક લાલુ’ અને ‘કહેવતલાલ પરિવાર’ જેવી અન્ય ગુજરાતી ફિલ્મોમાં પણ કામ કર્યું છે, જે દર્શકો દ્વારા ખૂબ જ પસંદ કરવામાં આવી છે.
સુપ્રિયા પાઠક, જેમણે પોતાની કારકિર્દી દરમિયાન વિવિધ પ્રકારની ભૂમિકાઓ ભજવી છે, તે એક કુશળ અને બહુમુખી અભિનેત્રી તરીકે આજે પણ સક્રિય છે. ‘ખિચડી 2’ અને ‘લવ કી અરેન્જ મેરેજ’ જેવી તાજેતરની ફિલ્મો દર્શાવે છે કે તેમની અભિનય કળા હજુ પણ પ્રશંસનીય છે.
સુપ્રિયા પાઠક ફિલ્મો અને ટીવી શો
અહીં સુપ્રિયા પાઠક દ્વારા અભિનિત કેટલીક મુખ્ય ફિલ્મો અને ટેલિવિઝન શોની યાદી આપેલી છે.
સુપ્રિયા પાઠકની ફિલ્મ્સ અને પાત્રોનું ટેબલ નીચે મુજબ છે:
| વર્ષ | ફિલ્મ | પાત્ર | નોંધ |
| ૧૯૮૧ | કલયુગ | સુભદ્રા | |
| ૧૯૮૨ | વિજેતા | એના વર્ગીસ | |
| ૧૯૮૨ | બાઝાર | શબનમ | |
| ૧૯૮૨ | ગાંધી | મનુ | |
| ૧૯૮૩ | બેકરાર | નિશા | |
| ૧૯૮૩ | માસુમ | ભાવના | |
| ૧૯૮૪ | ધરમ ઔર કાનૂન | રેશમા | |
| ૧૯૮૪ | આવાઝ | પ્રિયા | |
| ૧૯૮૫ | બહુ કી આવાઝ | મધુ વી. શ્રીવાસ્તવ | |
| ૧૯૮૫ | મિર્ચ મસાલા | ગામની મહિલા | |
| ૧૯૮૫ | અકાલથે અમ્બીલી | અમ્બીલી | મલયાલમ ફિલ્મ |
| ૧૯૮૫ | અર્જુન | સુધા માલવણકર | |
| ૧૯૮૫ | જૂઠી | સીમા | |
| ૧૯૮૬ | દિલવાલા | કમલા | |
| ૧૯૮૮ | શહેનશાહ | શીના | |
| ૧૯૮૮ | ધ બેંગાલી નાઈટ | ગાયત્રી | |
| ૧૯૮૮ | ફલક | ચંપા | |
| ૧૯૮૯ | આકાંક્ષા | સીમા | |
| ૧૯૮૯ | કમલા કી મૌત | અંજુ | |
| ૧૯૮૯ | રાખ | નીતા | |
| ૧૯૮૯ | દાતા | સુરૈયા ખાન / સુરૈયા રાવ | |
| ૧૯૯૦ | ષડયંત્ર | બિલકીસ | |
| ૧૯૯૪ | મદહોશ | ||
| ૨૦૦૨ | જેકપોટ ૨ કરોડ | સોનુ દત્તા | |
| ૨૦૦૫ | બેવફા | ||
| ૨૦૦૫ | સરકાર | પુષ્પા નાગ્રે | |
| ૨૦૦૭ | પંગા ના લો | ||
| ૨૦૦૭ | ધરમ | પાર્વતી ચતુર્વેદી | |
| ૨૦૦૮ | સરકાર રાજ | પુષ્પા નાગ્રે | |
| ૨૦૦૯ | દિલ્હી ૬ | વિમલા | |
| ૨૦૦૯ | વેક અપ સીડ | સરિતા મહેરા | |
| ૨૦૧૦ | ખીચડી: ધ મૂવી | હંસા પારેખ | |
| ૨૦૧૦ | અવસ્થી | રુકમણી | |
| ૨૦૧૧ | મૌસમ | ફાતિમા બુઆ | |
| ૨૦૧૨ | શાંઘાઈ | મુખ્યમંત્રી મેડમજી | |
| ૨૦૧૩ | ગોલિયોં કી રાસલીલા રામ-લીલા | ધનકોર “બા” સનેરા | |
| ૨૦૧૪ | બોબી જાસૂસ | અમ્મી | |
| ૨૦૧૪ | ટાઈગર્સ | અયાનની માતા | |
| ૨૦૧૫ | ઓલ ઈઝ વેલ | પરમિન્દર “પમ્મી” | |
| ૨૦૧૫ | કિસ કિસકો પ્યાર કરૂં | કપિલની મમ્મી | |
| ૨૦૧૫ | અનઈન્ડિયન | મીરાની મમ્મી | ઓસ્ટ્રેલિયન ફિલ્મ |
| ૨૦૧૭ | કેરી ઓન કેસર | કેસર પટેલ | ગુજરાતી ફિલ્મ |
| ૨૦૧૭ | સરકાર ૩ | પુષ્પા નાગ્રે | |
| ૨૦૧૭ | બેસ્ટ ઓફ લક લાલુ | લાલુની મમ્મી | ગુજરાતી ફિલ્મ |
| ૨૦૧૮ | લવ પર સ્ક્વેર ફૂટ | લતા ચતુર્વેદી | |
| ૨૦૧૮ | અરવિંદ સમથા વીરા રાઘવ | જેજી | તેલુગુ ફિલ્મ |
| ૨૦૧૯ | ગડ્ડલકોંડા ગણેશ | ગડ્ડલકોંડા ગણેશની માતા | તેલુગુ ફિલ્મ |
| ૨૦૧૯ | રામપ્રસાદ કી તેહરવી | અમ્મા | |
| ૨૦૧૯ | હપ્પી | રુકમણી | ZEE5 પર રિલીઝ |
| ૨૦૨૦ | જય મમ્મી દી | લાલી ખન્ના | |
| ૨૦૨૧ | ધ બિગ બુલ | હેમંત શાહની માતા | ડિઝની+ હોટસ્ટાર પર રિલીઝ |
| ૨૦૨૧ | તૂફાન | સિસ્ટર ડી’સૌઝા | એમેઝોન પ્રાઈમ વિડિયો પર રિલીઝ |
| ૨૦૨૧ | મિમી | મિમીની માતા | નેટફ્લિક્સ અને જીઓ સિનેમા પર રિલીઝ |
| ૨૦૨૧ | રશ્મિ રોકેટ | ભાનુબેન વિરહ છીબ્બર, રશ્મિની માતા | ZEE5 પર રિલીઝ |
| ૨૦૨૨ | કહેવતલાલ પરિવાર | કાલિંદી ઠાકર | ગુજરાતી ફિલ્મ |
| ૨૦૨૩ | સત્યપ્રેમ કી કથા | દિવાળી | |
| ૨૦૨૩ | ખીચડી ૨: મિશન પાંથુકિસ્તાન | હંસા પારેખ | |
| ૨૦૨૪ | લવ કી અરેન્જ મેરેજ | સુપ્રિયા | |
| ૨૦૨૫ | રેડ ૨ | દાદા ભાઈની માતા |
સુપ્રિયા પાઠકના ટેલિવિઝન શો અને પાત્રોનું ટેબલ નીચે મુજબ છે:
| વર્ષ | શીર્ષક | પાત્ર | એપિસોડ |
| ૧૯૮૫ | દર્પણ | ૧ એપિસોડ | |
| ૧૯૮૫ | ઇધર ઉધર | પૂનમ | |
| ૧૯૮૬ | કથા સાગર | અનુરાધા / શબનમ | ૨ એપિસોડ |
| ૧૯૮૭ | નકલી ચેહરા | આશા | ટેલિવિઝન ફિલ્મ |
| ૧૯૮૭ | શહાદત | ટેલિવિઝન ફિલ્મ | |
| ૧૯૮૭ | ઝીંદગી | કમલ ગુપ્તા | |
| ૧૯૯૪ | ફિલિપ્સ ટોપ ૧૦ | ૧ એપિસોડ | |
| ૧૯૯૭-૧૯૯૮ | ઇધર ઉધર (સિઝન ૨) | પૂનમ | |
| ૧૯૯૮ | મોહનદાસ બી.એ.એલ.એલ.બી. | મોહિની | |
| ૧૯૯૯ | એક મહેલ હો સપનો કા | નીલુ નાણાવટી | |
| ૧૯૯૯-૨૦૦૦ | ઝીંદગી | કમલ | |
| ૨૦૦૨-૨૦૦૪ | ખીચડી | હંસા પારેખ | |
| ૨૦૦૫ | ઇન્સ્ટન્ટ ખીચડી | હંસા પારેખ | |
| ૨૦૦૬ | બા બહૂ ઔર બેબી | ગુણવંતી | |
| ૨૦૦૬ | નયા ઓફિસ ઓફિસ | મહાબલી | કેમિયો |
| ૨૦૦૭-૨૦૦૯ | રિમોટ કંટ્રોલ | બારી બાબુલનાથ | |
| ૨૦૧૦ | તારક મહેતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા | હંસા પારેખ | ‘ખિચડી: ધ મૂવી’ના પ્રચાર માટે ખાસ દેખાવ |
| ૨૦૧૨ | અલક્ષ્મી કા સુપર પરિવાર | શાંતિ | |
| ૨૦૧૩ | છનછન | ઉમાબેન બોરીસાગર | |
| ૨૦૧૪ | તુ મેરે અગલ બગલ હૈ | ગંગા મૌસી | |
| ૨૦૧૫-૨૦૧૬ | જાને ક્યા હોગા રામા રે | રામભતેરી | |
| ૨૦૧૮ | ખીચડી રિટર્ન્સ | હંસા પારેખ | |
| ૨૦૧૯ | મેરે સાઈ – શ્રદ્ધા ઔર સબુરી | ગીતા મા |
સુપ્રિયા પાઠકની વેબ સિરીઝ અને તેમાં ભજવેલા પાત્રોનું ટેબલ નીચે મુજબ છે:
| વર્ષ | શીર્ષક | પાત્ર | પ્લેટફોર્મ | નોંધ |
| ૨૦૨૧ | કાર્ટેલ | રાની માઈ | ALTBalaji | |
| ૨૦૨૧ | ટબ્બર | સરગુન કૌર | SonyLIV | |
| ૨૦૨૨ | હોમ શાંતિ | સરલા જોષી | Disney+ Hotstar |
સુપ્રિયા પાઠકને મળેલા પુરસ્કારો અને નોમિનેશનની વિગતો નીચે મુજબ છે:
| વર્ષ | પુરસ્કાર | શ્રેણી | કાર્ય | પરિણામ |
| ૧૯૮૨ | ફિલ્મફેર પુરસ્કાર | શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેત્રી | કલયુગ | જીત્યા |
| ૧૯૮૩ | ફિલ્મફેર પુરસ્કાર | શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેત્રી | બાઝાર | જીત્યા |
| ૨૦૧૦ | ફિલ્મફેર પુરસ્કાર | શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેત્રી | વેક અપ સીડ | નોમિનેટ |
| ૨૦૧૧ | ફિલ્મફેર પુરસ્કાર | શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેત્રી | ખીચડી: ધ મૂવી | નોમિનેટ |
| ૨૦૧૪ | ફિલ્મફેર પુરસ્કાર | શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેત્રી | ગોલિયોં કી રાસલીલા રામ-લીલા | જીત્યા |
| ૨૦૨૨ | ફિલ્મફેર પુરસ્કાર | શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી (ક્રિટીક્સ) | રામપ્રસાદ કી તેહરવી | નોમિનેટ |
| ૨૦૨૨ | ફિલ્મફેર OTT પુરસ્કાર | શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી (કોમેડી સિરીઝ) | હોમ શાંતિ | નોમિનેટ |
| ૨૦૨૨ | ફિલ્મફેર OTT પુરસ્કાર | શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેત્રી (ડ્રામા સિરીઝ) | ટબ્બર | જીત્યા |
| ૨૦૨૨ | FOI ઓનલાઇન પુરસ્કાર | મુખ્ય ભૂમિકામાં શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી | રામપ્રસાદ કી તેહરવી | નોમિનેટ |
| ૨૦૨૨ | FOI ઓનલાઇન પુરસ્કાર | શ્રેષ્ઠ પર્ફોર્મન્સ બાય એન એન્સમ્બલ કાસ્ટ | રામપ્રસાદ કી તેહરવી | જીત્યા |
| ૨૦૧૦ | IIFA પુરસ્કાર | શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેત્રી | વેક અપ સીડ | નોમિનેટ |
| ૨૦૧૪ | IIFA પુરસ્કાર | નકારાત્મક ભૂમિકામાં શ્રેષ્ઠ અભિનય | ગોલિયોં કી રાસલીલા રામ-લીલા | નોમિનેટ |
| ૨૦૦૪ | ઇન્ડિયન ટેલિવિઝન એકેડમી પુરસ્કાર | શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી – કોમેડી | ખીચડી | જીત્યા |
| ૨૦૦૮ | ઇન્ડિયન ટેલિવિઝન એકેડમી પુરસ્કાર | શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી | રિમોટ કંટ્રોલ | જીત્યા |
| ૨૦૦૩ | ઇન્ડિયન ટેલી પુરસ્કાર | કોમિક રોલમાં શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી | ખીચડી | જીત્યા |
| ૨૦૦૪ | ઇન્ડિયન ટેલી પુરસ્કાર | કોમિક રોલમાં શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી | ખીચડી | નોમિનેટ |
| ૨૦૦૫ | ઇન્ડિયન ટેલી પુરસ્કાર | કોમિક રોલમાં શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી | ઇન્સ્ટન્ટ ખીચડી | જીત્યા |
| ૨૦૦૮ | ઇન્ડિયન ટેલી પુરસ્કાર | કોમિક રોલમાં શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી | રિમોટ કંટ્રોલ | નોમિનેટ |
| ૨૦૦૬ | પ્રોડ્યુસર્સ ગિલ્ડ ફિલ્મ પુરસ્કાર | ડ્રામા સિરીઝમાં શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી | ઇન્સ્ટન્ટ ખીચડી | નોમિનેટ |
| ૨૦૦૯ | પ્રોડ્યુસર્સ ગિલ્ડ ફિલ્મ પુરસ્કાર | સહાયક ભૂમિકામાં શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી | સરકાર રાજ | નોમિનેટ |
| ૨૦૧૦ | પ્રોડ્યુસર્સ ગિલ્ડ ફિલ્મ પુરસ્કાર | સહાયક ભૂમિકામાં શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી | વેક અપ સીડ | નોમિનેટ |
| ૨૦૧૪ | પ્રોડ્યુસર્સ ગિલ્ડ ફિલ્મ પુરસ્કાર | નકારાત્મક ભૂમિકામાં શ્રેષ્ઠ અભિનેતા | ગોલિયોં કી રાસલીલા રામ-લીલા | જીત્યા |
| ૨૦૧૪ | સ્ક્રીન પુરસ્કાર | નકારાત્મક ભૂમિકામાં શ્રેષ્ઠ અભિનેતા | ગોલિયોં કી રાસલીલા રામ-લીલા | નોમિનેટ |
| ૨૦૧૪ | ઝી સિને પુરસ્કાર | નકારાત્મક ભૂમિકામાં શ્રેષ્ઠ અભિનેતા | ગોલિયોં કી રાસલીલા રામ-લીલા | જીત્યા |
